İsrail Devleti 60 Yaşında

07/05/2008 - Orta Doğu’nun bağrında bir apse, bir yılan mı ? Yoksa Orta Doğu’nun demokratikleşme, kalkınma umudu mu ? İsrail bugün kuruluş ve bağımsızlık savaşının 60. yılını kutluyor. Yahudi alemi ve İsrailliler için çok önemli bu tarih ve bayram, o ülkede ve o yöre de yaşayan herkese aynı anlama mı geliyor ? Bölge İsrail devleti kurulalı beri dünyanın en uzun süreli sürtüşme ve savaşını barındıran bölgesi olma özelliğini sürdürüyor. Özellikle 1967 savaşından işgal ettiği topraklar ve Filistinlilere ait arazileri zimmetine geçirerek Orta Doğu’da sonsuz bir çatışmayı körüklemiş oluyor. Öte yandan, tüm olağanüstü hal ve koşullara rağmen parlamenter bir rejimden taviz vermeyen, demokratik kuralları hayata geçirmeye çalışan muhalefeti sürekli yaşatabilen, entelektüel, endüstriyel, bilimsel ve askeri kapasitesi yüksek bir ülke ve toplum olarak da göze çarpıyor.

Libération gazetesi “Made in Israel” damgasını koyduğu kapak sayfasına geçtiğimiz Nisan ayında geleneksel bir Yahudi bayramı vesilesiyle Kudüs’te elinde bir bayrakla dolaşan İsrailli bir gencin fotoğrafını yerleştirmiş. Gazete “60 Yıl: Fazla Vaat Edilmiş Toprak” manşetiyle açtığı 28 sayfalık İsrail dosyasında İsrail toplumunun kalbine, gündelik hayatına giriyor. Ortalama insanın korkuları, çelişkileri, düşlerini sergiliyor. Ülkede yaşan 7,15 milyon kişinin yüzde 76’sının Yahudi, yüzde 20’sinin Arap olduğunu hatırlatan Libération okuruna koalisyon hükümeti üyesi, İşçi Partisi liderlerinden Savunma Bakanı Ehud Barak, yüksek teknolojili bir firmanın patronu Gilles Darmon, bir İsrailli Arap Sameeh Slaibi ile uzunca ve 10 ayrı kişilikle de nispeten kısa söyleşiler sunmuş. Kibbutzlardan şarap üretimine, futboldan müzik, edebiyat, mimariye geniş bir yelpazede İsrail toplumunu klişelerin ötesinde tanıtmaya çalışmış.

“İsrail 60 Yaşını Kutluyor” ise Le Figaro’nun başlığı. Fotoğraf bir İsrail bayrağının üstünden gözüken 4 savaş uçağını gösteriyor. Gazete bu tarihi günün büyük şenliklerle kutlanacağını bildiriyor. Le Figaro İsraillilerin demokratik bir ‘Yahudi Devleti’ kurmaktan duydukları gururu dile getirirken, kendilerine düşmanca davranan bir çevreye de güçlerini kanıtlamak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Fransa’nın 1958 yılında İsrail’e atom bombasını nasıl sağladığını anlatan gazetede, İsrail’in haritasında 1946’dan 2007’ye olan değişimler, toplam nüfus, göçmen nüfus, GSMH, Filistinlilerin evrimi de çeşitli grafik ve tablolar aracılığıyla aktarılmış. Bir sayfa da ülkenin bio-teknoloji alanında başardığı olağanüstü gelişmelere ayrılmış.

Bütün gazetelerin yaklaşık birer sayfa ayırdığı İsrail’in 60. yaşı etrafında L’Humanité kapak sayfasından duyurduğu olaya, “1948-2008: İsrail yakıcı bir tarihe dönüş” başlığını atmış. İç sayfalarda Shoah’dan Nakba’ya uzanan tarihi bir hatırlatmanın yanı sıra Gush Shalom isimli barış hareketinin kurucusu, 1948 savaşı gazisi Uri Avnery ile bir söyleşi yayımlamış. Tarihi kişilik Filistin halkının yaşadığı çilenin “Geçmişe ait olması gereken Siyonizm’den kaynaklandığı”nı vurguluyor. “Çözüm dinler ve etniler (milletler) ötesi bir yurtseverlik yaklaşımına bağlıdır”, tespitinde bulunuyor.

RFI