GLOBAL SİYASET: Sri Lanka karanlık bir sürece girdi

‘KESİN OLAN BİR ŞEY VAR…’

‘’Kesin olan bir şey var, çatışmalar büyüyecektir, şimdi daha fazla şiddet yaşanacaktır’’ diyen Athas ‘’hükümet bunu oyunun sonu olarak ele alıyor…. Bu Sri Lanka’nın bu güne kadar gördüğü en yoğunluklu savaş süreci olacaktır’’ yorumunda bulundu.

Uzmanlar, ülkenin doğusunda yürütülen operasyonlarla Tamil gerillalarına karşı elde edilen geçici başarıyla ‘tümden yok edebilirim’ sözünü veren Rajapaksa’nın bir yanılgı içinde olduğunu söylüyor. Savaş’ta somut kazanan bir tarafın söz konusu olmadığın belirten Jane’s Defence Weekly uzmanlarından Athas ‘’kuşkusuz ordu bazı başarılar elde etti. Ama bu realite karşısında kimseyi kör etmemeli. Biz Başkent Kolombo’da patlayan bombaları da görüyoruz’’ dedi.

AP’ye konuşan Norveçli bir diplomat ise ‘’bu durum Sri Lanka’yı 10 yıl geriye itmiştir’’ diye belirtti. İsmi açıklanmayan diplomat, ordunun büyük operasyonlar düzenlediği, buna karşın Tamil Gerillalarının başkente kadar ulaşan karşı eylem yaptığı döneme atıfta bulunarak ‘’devlet başkanı Rajapaksa bir çırpıda ülkeyi 1997 yılına geri döndürmüştür’’ diye konuştu.

DOĞRU BİLGİ AKIŞININ ORTADAN KALKACAĞI ENDİŞESİ

Norveçli arabulucu Erik Solheim, yaşanan çıkmazdan iki tarafında sorumluluğunun bulunduğunu söyleyerek, hükümetin son kararının şiddetin daha da artmasına yol açacağını ifade etti. Solheim, kararla birlikte Norveç’in gözlemci heyetini de geri çekmek zorunda olduğunu belirtti.

Bağımsız araştırmacılardan oluşan Ulusal Barış Konseyinden Jehan Perera, “siviller için bir çeşit güvenlik olan gözlemcilerin görevinin sona ermesinin siviller açısından büyük bir kayıptır” diye konuştu. Perera, tarafsız doğru bilgi akışının tümden ortadan kalkmasından büyük endişe duyduklarını ifade etti.

Sri Lanka’da devlet başkanı Mahinda Rajapaksa’nın 2005 sonunda iktidara gelmesi ardından Tamil halkının bağımsızlığı için mücadele veren Tamil Kaplanları ile 2002 yılında varılan ateşkes anlaşmasını askıya alınması sonrası yaşanan ve son haftalarda daha da şiddetlenen çatışmalarda en az 5 bin kişi yaşamını yitirdi. 1982 yılından bu yana yaşanan çatışmalarda 70 bin kişi yaşamını yitirdi.

HİNT OKYANUSU İNCİSİ, SRİ LANKA

Eski adıyla Seylon olan Sri Lanka cumhuriyeti Asya’nın Hindistan bölgesinin güneyinde Hint Okyanusu'nda bulunan bir ada ülkesi. Hint Okyanusu'nun İncisi olarak da adlandırılan, 65 bin km² büyüklüğündeki ülkede yaklaşık 21 milyon kişi yaşıyor. Nüfusunun çoğunluğu Singallerden, yüzde 22 oranını ise adanın doğu ve kuzeyinde yaşayan Hindu dinine mensup Tamillerden oluşuyor.

TAMİL AYAKLANMASI

Ülkenin iki büyük topluluğu arasındaki çatışma Sri Lanka’nın 1948 yılında bağımsız olmasıyla başladı. Ülkenin bağımsızlığıyla birlikte kırsal alanda yaşayan Tamil halkının seçme ve seçilme hakları ellerinden alındı. 1950 yıllarında ülkeyi singalleştirmeyi hedefleyen yasalar devreye koyularak Tamillerin varlığı inkar edilerek asimilasyon politikası uygulanmaya başlandı. Resmi devlet politikası haline getirilen inkar Tamillerde ulusal bilincin gelişmesine yol açtı.

Örgütlemelerini geliştirmeye başlayan Tamiller 1972 yılında Tamil Birleşik Cephesini (TUF), 1976 yılında ise Tamil Eelam Özgürlük Kaplanları (LTTE) örgütünü kurdular. Milliyetçi yönü ağır basan, Marksist öğrencilerin kurduğu Tamillerin bağımsızlığını savunan LTTE kuruluşu ile birlikte silahlı propaganda dönemini başlatarak küçük çaplı saldırılar düzenledi. Gençlerden oluşan LTTE’nin baskısı altında isim değişikliğine giden liberal sosyalist TUF, 1977 yılında Tamil Birleşik Kurtuluş Cephesi (TULF) adını alarak bölgesel seçimlerde büyük bir çıkış yaptı. Ancak TULF, 1982 yılına gelindiğinde parlamento tarafından yasa dışı ilan edildi. Bu özellikle kuzey bölgesindeki Tamil halkının büyük tepkisine, sokak gösterilerine neden oldu. Sri Lanka hükümeti bölgede kontrolü sağlamak üzere ordu güçlerini bölgeye sevk etti. Halkın eylemlerinin kanla bastırılması Tamil Kaplanları örgütünün 1983 yılında Caffna kentinde 13 askerin ölümüyle sonuçlanan bir eylemle gerilla savaşını başlatmasına yol açtı.

Hükümet güçlerinin buna tepkisi ise ordu güçleri yanısıra milliyetçi Singalleri Tamil sivillerinin üzerine salmak oldu. Evlerin talan edilerek insanlarla birlikte yakıldığı 3 gün süren büyük bir katliam gerçekleşti. Hükümete göre 6 bin, Tamillere göre ise 15 bin Tamil öldürüldü, onbinlerce Tamil ise Hindistan’a göç etmek zorunda kaldı.

Ardından yaşanan savaşta Tamil Kaplanları Tamillerin yaşadığı bölgelerin kontrolünü ele geçirerek yarı bağımsız bir yönetim kurdu. 2000 lı yıllarda çatışmaların şiddetlenmesi üzerine Norveç’in arabuluculuğu ile 2002 ateşkes anlaşması imzalandı. Ateşkesi takiben hükümet yetkilileriyle LTTE'yi temsilen Anton Balasingham 16 Eylül 2002 tarihinde Tayland'daki Sattahip Deniz Üssü'nde bir araya geldi. Görüşmelerin başlaması ardından Balasingham basına LTTE'nin 'bağımsız bir devlet' düşüncesiyle hareket etmediğini açıklayarak, 'LTTE, yaşadıkları yerlerde geniş özerklik ve kendi kaderini tayin etme hakkı için savaşıyor' dedi. Buna karşın Sri Lanka hükümeti barış görüşmelerini sürüncemeye alarak, 2005 yılının sonlarına doğru yapılan seçimler ardından ateşkesi askıya aldığını açıkladı.

EN ÖRGÜTLÜ HAREKETLERDEN BİRİ

Onbinlerce gerillası olan Tamil Kaplanları olarak bilinen LTTE, günümüzde ulusal kurtuluş mücadelesi veren en örgütlü hareketlerden bir olarak biliniyor. LTTE örgütü siyasi ve askeri olarak iki temel ayaktan oluşuyor. Siyasal kol çeşitli parti ve fraksiyonlardan oluşurken, siyasi kola bağlı çok sayıda sivil örgütleme yanısıra eğitim ve banka sistemi olarak da tanımlanan maliye bulunuyor.

FEDAİ BİRLİKLER

Askeri ayak ise 4 gruba ayrılıyor, bunlar: Kara kaplanları, Deniz kaplanları, Hava kaplanları ve 'Kara Kaplanları'. Kara Kaplanlar örgütlemesi bombalı intihar saldırısı düzenleyen fedai birliklerden oluşuyor. Askeri örgütlemeye bağlı olarak ayrıca istihbarat ile polis kuvvetleri bulunuyor. Yine askeri örgütlemenin yüzde 30’u oluşturan Suthanthirap Paravaikal, ya da Özgürlük Güvercinleri adında kadın örgütlenmesi bulunuyor. Savaş boyunca en az 4 bin kadın gerilla yaşamını yitirdi.

Kaynak: ANF