İstanbul'da Irak Zirvesi

3 Kasım 2007

İstanbul bugün hem Irak’a komşu ülkeler, hem de Genişletilmiş Irak’a Komşu Ülkeler Dışişleri Bakanları Toplantısı’na evsahipliği yapıyor. Çırağan Sarayı’nda düzenlenen BM Güvenlik Konseyi üyeleri, AB Komisyonu , İslam Konferansı Teşkilatı ve Arap Birliği’ni biraraya getiren Genişletilmiş Irak’a Komşu Ülkeler Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın açılış konuşmasını Başbakan Recep Tayyip Erdoğan yaptı. Erdoğan, Irak'taki olumsuz şartların sürmesinin bölgesel barış ve istikrar açısından riskler ve tehditler ürettiğini söyleyerek, toprak bütünlüğü ile siyasi birliğini koruması ve iç barış ve güvenliğini sağlamasının Irak kadar komşuları için de hayati derecede önemli olduğunun altını çizdi. Erdoğan nihai amaçlarının istikrar ve güvene kavuşmuş, kendi halkıyla barışık, komşularıyla iyi ilişkiler içinde olan, komşuları için risk ve tehditler üretilmesine fırsat vermeyen Irak'ın inşa edilmesi olduğunu da sözlerine ekledi.

BM Genel Sekreteri’nin konuşması

Daha sonra söz alan BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun, Irak'ın komşularının göstereceği çabalarla, Irak hükümetinden gelecek teminatlarının biraraya gelmesi gerektiğini söyledi. Ban, Şarm El Şeyh ve İstanbul toplantılarının bu çerçevede önemli olduğunu, Irak'ta istikrar için işbirliğinin önemli olduğunu vurgulayarak, Türkiye ile Irak arasındaki son gelişmeler için bütün ilgili tarafların çabasının gerekliliğine işaret etti ve „Irak topraklarının sınırötesi terör faaliyetleri için kullanılması kabul edilemez“ dedi. Türkiye'yi bu konuda anladıklarını ifade eden Ban, sorunun çözümü için daha çok çalışılması gerektiğini, böylece taraflar için kabul edilebilir bir çözüme ulaşılabileceğini söyledi.

Toplantıya kimler katılıyor

İstanbul Çırağan Sarayı’ndaki toplantıya komşu ülkeler, Kuveyt, İran, Bahreyn, Suudi Arabistan, Ürdün, Mısır ve Suriye’nin yanı sıra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri; ABD, Fransa, İngiltere, Çin ve Rusya, G-8 ülkelerinden Japonya, Almanya, İtalya ve Kanada ile Birleşmiş Milletler, İslam Konferansı Teşkilatı, Arap Birliği ve AB Komisyonu’ndan temsilciler katılıyor.Bu bağlamda İstarbul, Genel Sekreteri Ban Ki-Mun, Irak Başbakanı Nuri El Maliki, ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier, Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki gibi önemli isimleri ağırlıyor.

Girişimi Türkiye başlatmıştı Irak’a komşu ülkeler toplantısı girişimi, Türkiye’nin öncülüğünde 2003 yılında başlatılmıştı. Girişimin amacı Irak’taki sorunların, komşu ülkelere sıçramasının önlenmesiydi. Komşu ülkelerin buluşmasının yanı sıra Türkiye’nin önerisiyle, BM Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri ile G-8’lerin BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi olmayan dört üye ülkesinin katılımıyla, genişletilmiş şekilde ilk kez 4 Mayıs 2007 tarihinde Mısır’ın Şarm El Şeyh kentinde toplanıldı. Toplantılarda, katılımcıların, Irak’la ilgili görüş ve önerilerini dile getirmeleri bekleniyor. İstanbul toplantısının sonunda kabul edilecek sonuç bildirisinde, daha önceki toplantılarda alınan kararların teyit edilmesine kesin gözüyle bakılırken, Irak’ın ulusal birliği ve toprak bütünlüğünün altının çizilmesi, BM’nin Irak’taki konumunun güçlendirilmesi, Iraklı mülteciler, enerji ve güvenlik konularında daha önce kurulmuş bulunan çalışma gruplarının faaliyetlerinin değerlendirilmesi, komşu ülkelerin Irak’a yapacağı katkının çerçevesinin çizilmesi ve terörizmle mücadelede işbirliğinin güçlendirilmesi gibi hedeflere de yer verilmesi bekleniyor.

Babacan-Rice-Zebari görüşmesi

Toplantıda resmi gündemde yer almamasına rağmen, Türkiye’nin Kuzey Irak’a olası sınırötesi operasyonunun da ele alınması bekleniyor. Toplantının yanı sıra İstanbul’da çok sayıra ikili görüşmeler de yapılıyor. Bu bağlamda gerçekleşen en önemli buluşma Türkiye-ABD ve Irak Dışişleri Bakanları arasında yapılıyor. Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Amerikalı meslektaşı Condoleezza Rice ve Iraklı meslektaşı Hoşyar Zebari ile biraraya geldi. Gözlemciler bu görüşmenin terör konusunun diplomatik yollardan çözümlenmesinin yollarının arandığını göstermesi bakımından önemli olduğuna dikkat çekiyor.


DW-WORLD