Harry S. Truman  (1884 - 1972)


Amerikalı politikacı ve ABD'nin 33. Cumhurbaşkanıdır. 1884 yilinda Lamarda doğdu. Türkiye ve daha çok II. Dünya Savaşından etkilenmiş bazı ülkelere askeri ve iktisadi yardımı öngören ve Truman Doktrini diye anılan programıyla bilinen Truman, kendi ülkesinde güç bir dönemde başbakanlik yapmak zorunda kaldı.

Truman'ın siyasi hayatı Ikinci Dünya Savaşı yıllarında başladı. 1944'te Roosevelt'in yardımcısıydı. 1945'te Roosevelt, yeniden başkan seçilişinden birkaç ay sonra ölünce başkan olarak onun yerini aldı. Savaş sonunda hiç hazır değilken, Potsdam'da tecrübeli politikacıların temsil ettiği Sovyetler ve Ingiltere ile pazarlik masasına, oturmak zorunda kaldı.

Konferanstan hemen sonra, Japonyaya karşı ilk atom bombasını kullanmaya karar verişi hem Sovyetleri karşısına almasına, hem de siyasi hayatı boyunca eleştirilere konu olmasına yol açtı. Bu yüzden Sovyetler ile Amerika arasında baş gösteren soğuk savaş yüzünden dar boğazlardan geçilmesi gerekti.

Şöhretini yapan Truman Doktrini de o soğuk savaş yıllarının çıkmazından kurtulma formüllerinden biriydi. Bunun ilk uygulamasi, Sovyet tehditleriyle karşı karşıya kalan Türkiye ve Yunanistana, bu ülkelerdeki demokratik hükümetlerin iç ve dış tehditlere karşı güçlendirilmesi amaciyla 400 milyon dolarlık askeri ve iktisadi yardım yapılması oldu (1947).

Başkanlığının sonraki yillarinda NATO'nun kuruluşu, Kore Savaşı, McCartycilik Akımı gibi oldukça çetrefilli işlerle uğraşmak zorunda kaldı. Bu zorluklar arasında Çin'in, Kore Savaşına karışmasıyla doğan tehlikeli durumdan sıyrılmak da vardı.

Bu arada 1950'de Porto Ricolu Gricelis Torresole ve Oscar Colazo'nun suikast girişiminden son anda kurtuldu.

Truman 1962'de 75 seçkin tarihçinin kendisi hakkında yaptıkları ortak bir değerlendirmede Amerika'nın 9. Büyük Cumhurbaşkanı olarak nitelendirildi. Bu gruba katılan genç tarihçiler tarafindan da soğuk savaş politikasındaki sertliği yüzünden ve komünizmle çatışması sonucu gerekli reformları yapmamakla suçlandı. 1972 yılında Washington'da öldü.