İRAN KRİZİ (1946)

1946’da bağımsızlığına kavuşturulan  İran’da İran Kralı Rıza Şah Pehlevi’nin Hitleri öven görüşlerini açıklaması üzerine aynı yıl Britanya ve Sovyetler  İran’ı kuzeyden ve güneyden işgal etmeye başladılar.  Kızıl Ordu Kuzeyden işgali sürdürürken  Qazi Muhammed ve Mustafa Barzani önderliğindeki Kürtlerin İran Kralına karşı sürdürdüğü mücadeleyi de destekledi.


22 Ocak Mahabad’da Mahabad Kürt Cumhuriyeti Kuruldu. Sovyetler Birliği’nin İran’ı tamamen işgal etmesinden rahatsız olan ABD, Sovyetler Birliği'nin İran’dan çıkmasına zorlar. Britanya, İran kralı Rıza Şah Pehlevi’yi Mauritius adalarına sürer ve oğlu Muhammed Rıza Pehlevi’yi yeni kral yapar. Britanya, Sovyetlerin güney denizlerine ulaşmasını engellemek için İran’ı güçlendirmeye yoğunlaştı. Bu nedenle Britanya’nın desteğiyle İran, Mahabad Kürt Cumhuriyeti’ne saldırır,  11 aylık cumhuriyeti ortadan kaldırır ve  ülkenin Cumhurbaşkanı Qazi Muhammed, Seyfi Qazi ve Sadri Qazi’yi cumhuriyetin ilan edildiği Çıwarçıra Meydanı’nda idam eder.


Sovyetler Birliği’ne karşı, İran’ın ABD ve Britanya tarafından desteklenmesi, Soğuk Savaşın  giderek şekillenmesine yol açar ve fiili kutuplaşmanın ilk belirtileri burada görülür.