Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Kıbrıs Kararı Hakkında basın açıklaması

a) Kıbrıs Rum kökenli kayıplar ve yakınlarının durumu:
Mahkeme;
- Türk makamlarının Kıbrıslı Rum kayıp kişilerin yaşamlarını tehdit eden koşullar altında kaybolmaları ile ilgili olarak etkili bir soruşturma yürütmediğine ve Sözleşme’nin yaşam hakkını düzenleyen 2.maddesini sürekli ihlal ettiklerine,

- Rum kayıp kişilerin kayboldukları dönemde Türk güvenlik güçleri tarafından gözaltında tutulduklarına ilişkin geçerli iddiaların olduğu durumlarda Türk makamlarının etkili bir soruşturma yürütmeyerek Sözleşme’nin kişi güvenliği ve özgürlüğünü düzenleyen 5. maddesini sürekli ihlal ettiklerine,

- Türk makamlarının kayıp kişilerin yakınlarının ciddi endişelerine rağmen, sessiz kalmalarını insanlık dışı muamele olarak nitelendirmiş ve bu nedenle Sözleşmenin işkence yasağını düzenleyen 3.maddesini sürekli ihlal ettiklerine
karar vermiştir.

b)Yerlerinden edilen kişilerin mesken ve mülkiyet hakları:
Mahkeme;
- Türk makamlarının Kıbrıslı Rumların Kuzey Kıbrıs’taki evlerine dönmelerine izin vermeyerek Sözleşme’nin özel hayata ve aile hayatına saygı hakkını düzenleyen 8.maddesini sürekli ihlal ettiklerine,

- Kıbrıslı Rumların Kuzey Kıbrıs’taki evlerine ulaşmalarının, mülklerini kullanmalarının ve mülkiyet haklarından yararlanmalarının engellenmesi ve kendilerine tazminat ödenmemesi nedeniyle Sözleşme’ye Ek 1 numaralı Protokol’ün mülkiyet hakkını düzenleyen 1.maddesinin sürekli ihlal edildiğine,

- Kuzey Kıbrıs’ta ikamet etmeyen Kıbrıslı Rumların Sözleşme’nin 8. ve Sözleşme’ye Ek 1 numaralı Protokol’ün 1.maddesinde düzenlenen hakları ile ilgili şikayetlerini iletebilecekleri etkili bir başvuru yolunun olmaması nedeniyle Sözleşme’nin 13.maddesinde düzenlenen etkili başvuru yolu hakkının ihlal edildiğine,
karar vermiştir.

c)Kuzey Kıbrıs’ın Karpas bölgesinde yaşayan Rumların yaşam koşulları:
Mahkeme;
- Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Rumların dolaşım özgürlüğüne uygulanan kısıtlamaların ibadet yerlerine ulaşmalarını ve dini hayatın diğer gereklerini yapmalarını engellemesi nedeniyle Sözleşme’nin din, vicdan ve inanç özgürlüğünü düzenleyen 9.maddesinin ihlal edildiğine,

- Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Rumların ilk okullarında okutulan ders kitaplarına sansür uygulanması nedeniyle Sözleşme’nin ifade özgürlüğünü düzenleyen 10.maddesinin ihlal edildiğine,

- Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Rumların bölgeden ayrılmaları veya ölmeleri halinde Güney Kıbrıs’ta yaşayan akrabalarının miras haklarının tanınmaması nedeniyle Sözleşme’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1.maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkının sürekli ihlal edildiğine,

- Kuzey Kıbrıs’da yaşayan Rumlara orta öğretim olanağı sağlanmamasından dolayı Sözleşme’ye Ek 1 no’lu Protokolün 2.maddesinde düzenlenen eğitim hakkının ihlal edildiğine,

- Kuzey Kıbrıs’ın Karpas bölgesinde yaşayan Rumların aşağılayıcı muameleye varan ayrımcılığa maruz kaldıkları için Sözleşme’nin işkence yasağını düzenleyen 3.maddesinin ihlal edildiğine,

- Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Rumların Sözleşme’nin 8.maddesinde düzenlenen özel hayata ve aile hayatına saygı haklarının çiğnendiğine,

- Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Rum kökenlilerin Sözleşme’nin, 3.,8.,9. ve 10. maddeleri ile Sözleşme’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. ve 2. maddelerinde düzenlenen haklarına yapılan müdahaleleri iletebilecekleri etkili başvuru yollarının mevcut olmaması nedeniyle Sözleşme’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine
karar vermiştir.

d) Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Türklerin hakları :
Mahkeme ;
- Sivillerin askeri mahkemelerde yargılanması nedeniyle Sözleşme’nin adil yargılanma hakkını düzenleyen 6.maddesinin ihlal edildiğine,

- Zorla çalıştırma ve kölelik yasağı, toplantı ve dernek kurma özgürlüğü, ayrımcılık yasağı, hakkın kötüye kullanılması yasağı, ifade özgürlüğü, mülkiyet hakkı, iç hukuk yollarının etkinliği ile hakların kısıtlanmasının sınırlarını düzenleyen maddelerinin Kıbrıslı Türkler açısından ihlal edilmediğine,
karar vermiştir.

Kaynak: Adalet Bakanlığı